Πρακτικές συμβουλές για την καθημερινή φροντίδα του βρεφικού δέρματος.


Η καθημερινή φροντίδα του μωρού αποτελεί σημαντική διαδικασία που συμβάλει στην σωστή ανάπτυξη και υγεία του και συγχρόνως μια ευχάριστη διαδικασία που ενδυναμώνει και ισορροπεί τον δεσμό μεταξύ γονιών και παιδιού. Η φυσική άμυνα του οργανισμού ολοκληρώνεται τον δεύτερο χρόνο της ζωής, μέχρι τότε το βρέφος δεν μπορεί να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά μολύνσεις και άλλους επιβλαβείς περιβαλλοντικούς παράγοντες όπως είναι ο ατμοσφαιρικός αέρας, οι μεταβολές της θερμοκρασίας, τα μικρόβια, τα υφάσματα και άλλοι ερεθιστικοί παράγοντες.  

Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται η διαθεσιμότητα πληθώρας προϊόντων για την περιποίηση του βρεφικού δέρματος. Η επιλογή των προϊόντων θα πρέπει να γίνεται με αυστηρά κριτήρια, όχι με βάση την αισθητική, αλλά με βάση τεκμηριωμένες επιστημονικά μελέτες όσον αφορά στον τρόπο παρασκευής τους, στις ενδείξεις, στον τρόπο ή στη συχνότητα χρήσης. Πρέπει να αποφεύγεται το χρώμα και το άρωμα, γιατί μπορεί να προκαλέσουν αλλεργική αντίδραση στο παιδί. Επίσης, πρέπει να ελέγχονται οι ουσίες που περιέχουν όσον αφορά στην ποιότητα, στην  ποσότητα και αναλογία τους, ώστε να μην αλλοιώνουν την ομοιοστασία του δέρματος

Τα κυριότερα προϊόντα βρεφικής περιποίησης είναι τα καθαριστικά μέσα,  οι μαλακτικές/ ενυδατικές κρέμες, οι κρέμες φραγμού και οι πούδρες.

Τα βρεφικά καθαριστικά μέσα, δηλ σαπούνια σε οποιαδήποτε μορφή, είναι υποαλλεργικά και ειδικά μελετημένα, για την προστασία της ευαίσθητης επιδερμίδας του μωρού που είναι επιρρεπής σε μολύνσεις. Θα πρέπει να είναι ήπια και όχι αλκαλικά ώστε να είναι κοντά στο pH του δέρματος ή των δακρύων όταν πρόκειται για σαμπουάν, για να μην προκαλούν ξηρότητα στο δέρμα ή τσούξιμο στα μάτια. Επίσης θα πρέπει να χρησιμοποιούνται με φειδώ και χωρίς έντονη τριβή η οποία θα θέσει σε κίνδυνο την ακεραιότητα του βρεφικού δέρματος.   

Οι μαλακτικές ή ενυδατικές κρέμες πρέπει να χρησιμοποιούνται με την συμβουλή του ειδικού ιατρού (παιδιάτρου ή δερματολόγου) και έχουν σκοπό να ενισχύσουν τον επιδερμικό φραγμό και την ελαστικότητα του δέρματος.

Οι κρέμες φραγμού χρησιμοποιούνται στη περιοχή που καλύπτεται από την πάνα (μηρογεννητική περιοχή) κατά την αλλαγή της πάνας με στόχο να μειώσουν τον ερεθισμό του ευαίσθητου βρεφικού δέρματος από τις ερεθιστικές ουσίες με τις οποίες έρχεται σε επαφή (ούρα, κόπρανα, πάνα). Είναι παχύρευστες, έχουν αντιφλεγμονώδεις και λιπαντικές ιδιότητες ενώ αρκετές έχουν και επουλωτικό χαρακτήρα.

Οι πούδρες ή ταλκ είχαν παλαιότερα ιδιαίτερα διαδεδομένη χρήση με βάση την ανακουφιστική τους δράση  ως αντιερεθιστικού παράγοντα και ως μέσου «ξήρανσης» της περιοχής της πάνας. Η σύγχρονη άποψη για την φροντίδα του μωρού θεωρεί το ταλκ ακατάλληλο γιατί υπάρχει κίνδυνος για το αναπνευστικό από την εισπνοή σκόνης όπως  επίσης και κίνδυνος ερεθισμού από τη είσοδο σκόνης στον κόλπο των θηλέων.

Στη συνέχεια παρατίθενται χρήσιμες συμβουλές για την καθημερινή περιποίηση  του βρεφικού δέρματος.

ό    Προτού ασχοληθείτε για οποιοδήποτε λόγο με το μωρό είτε για να το αλλάξετε είτε για να παίξετε μαζί του φροντίστε πρώτα να έχετε καθαρά χέρια.

Τοπικά πλένουμε το μωρό κάθε φορά που είναι βρεγμένο ή λερωμένο. Το μωρό έχει έντονη την αίσθηση του καθαρού και στεγνού και πολλές φορές κλαίει για να το δηλώσει. Ένα μωρό καθαρό, στεγνό και μοσχομυρωδάτο είναι ένα ευτυχισμένο μωρό. Η επιλογή ασφαλούς θέσης για το άλλαγμα του μωρού είναι μια καλή πρακτική πρόληψης ατυχημάτων. Φροντίστε να υπάρχουν πάντα κοντά στο κρεβάτι ή στην αλλαξιέρα τα απαραίτητα για το άλλαγμα της πάνας (μια πάνα, μια πετσέτα, κρέμα  και μια αλλαξιά ρούχα) για να αποτρέψετε το ενδεχόμενο να κυλήσει το μωρό και να πέσει κάτω.

Για να μειώσετε τον κίνδυνο εμφάνισης ερεθισμών στην περιοχή της πάνας :

ό    Να αλλάζετε την πάνα όσο το δυνατό γρηγορότερα μετά από κάθε κένωση.

Καθαρίστε την περιοχή της πάνας με μαλακό βαμβακερό πανάκι και νερό και αποφύγετε τη χρήση υγρών μαντηλιών του εμπορίου διότι μπορεί να ερεθίσουν συχνότερα το δέρμα. Τα μωρομάντηλα είναι πολύ πρακτικά και διευκολύνουν τη φροντίδα του μωρού εκτός σπιτιού. Καθαρίζετε πάντα το μωρό σας από μπροστά προς τα πίσω, ιδιαίτερα αν είναι κοριτσάκι, ξεκινώντας από την περιοχή των γεννητικών οργάνων προς τον πρωκτό.

ό    Να αλλάζετε την υγρή πάνα συχνά ώστε να μειώσετε τον κίνδυνο έκθεσης του βρεφικού δέρματος στην υγρασία.

Όταν μια υγρή πάνα παραμένει σε επαφή με το δέρμα του μωρού για πολλή ώρα τα ούρα που βρίσκονται στην πάνα αποσυντίθενται και σχηματίζουν χημικές ουσίες που ερεθίζουν το δέρμα και συντελούν στην εμφάνιση παρατρίμματος (σύγκαμα). Όταν η επιδερμίδα ερεθιστεί είναι πιο ευάλωτη σε επακόλουθες μολύνσεις από βακτηρίδια ή μύκητες.

ό    Να αφήνετε τους γλουτούς του μωρού να αεριστούν για όση περισσότερη ώρα γίνεται εφόσον βέβαια το περιβάλλον είναι ζεστό. 

Το παράτριμμα (σύγκαμα) είναι το εξάνθημα ή ο ερεθισμός στο κάτω μέρος της κοιλιάς, στους γλουτούς στη βουβωνική χώρα, στα γεννητικά όργανα ή στα σημεία εκείνα που έρχονται σε άμεση επαφή με την πάνα, δεν είναι συνήθως επικίνδυνο και υποχωρεί με την κατάλληλη φροντίδα συνήθως σε 3-4 μέρες. Αν εξακολουθεί να υπάρχει πρόβλημα ή το μωρό παρουσιάσει εξανθήματα, φουσκάλες ή σπυράκια είναι απαραίτητη η συμβουλή του παιδιάτρου.

 Μπάνιο στο μωρό καλό είναι να γίνεται τουλάχιστον μια φορά την ημέρα γιατί προσφέρει χαλάρωση και ευεξία. Η καθημερινή φροντίδα του μωρού δεν πρέπει να αφήνει αμέτοχο τον πατέρα. Είναι μια καλή ευκαιρία να συμμετέχει και ο πατέρας στην περιποίησή του όχι μόνο γιατί το μωρό έχει ανάγκη την στοργή και φροντίδα και από τους δυο γονείς αλλά και γιατί έτσι είναι σε θέση ο πατέρας να φροντίζει το μωρό όταν απουσιάζει η μητέρα ή ακόμη και να τη ξεκουράζει!

Η ώρα του μπάνιου του μωρού σας μπορεί να είναι πολύ διασκεδαστική και ιδιαίτερη αλλά απαιτεί πολύ μεγάλη προσοχή. Είναι χρήσιμο και πρακτικό να έχετε πάντα κοντά τα απαραίτητα για το μπάνιο (αφρόλουτρο, σαμπουάν, σφουγγάρι, παιχνίδια, τη κρέμα, μια πάνα, μια πετσέτα, και μια αλλαξιά ρούχα). Μην αφήνετε το παιδί μόνο του ούτε λεπτό!

Η θερμοκρασία περιβάλλοντος πρέπει να είναι γύρω στους 20°C και ο χώρος ευχάριστος. Το νερό του μπάνιου πρέπει να είναι χλιαρό και όχι ζεστό (περίπου 35 βαθμούς κελσίου) και το βάθος του έως 5 εκατοστά για μωρά έως 6 μηνών και μέχρι την μέση τους για μεγαλύτερα παιδιά όταν κάθονται. Για να βεβαιωθείτε πως το νερό έχει την κατάλληλη θερμοκρασία, μπορείτε να βρέξετε τον αγκώνα σας, που είναι και το πιο ευαίσθητο σημείο του σώματός μας. Για να είναι ασφαλές το παιδί σας χρησιμοποιείστε ένα ειδικό πλαστικό πατάκι ή ένα ειδικό καθισματάκι με βεντούζες.

Χρησιμοποιήστε ένα απαλό σαμπουάν-αφρόλουτρο προσέχοντας να μην πέσει σαπουνάδα στα μάτια του μωρού. Οι κινήσεις σας πρέπει να είναι ήρεμες και σταθερές όση ώρα κάνετε μπάνιο το μωρό σας ενώ παράλληλα είναι καλό να του μιλάτε , να του χαμογελάτε, να του τραγουδάτε ή να παίζεται μαζί του  Σκουπίστε το μωρό  μετά το μπάνιο με μια μαλακή βαμβακερή πετσέτα «ταμποναριστά» ενώ φροντίζετε να το στεγνώσετε καλά γιατί η υγρασία στις πτυχώσεις της επιδερμίδας δημιουργεί ερεθισμούς. Στη συνέχεια, χρησιμοποιήστε μια προστατευτική κρέμα/αλοιφή στην περιοχή της πάνας ώστε να αποφεύγονται οι ερεθισμοί στην ευαίσθητη περιοχή.

Η σωστή περιποίηση του βρεφικού δέρματος προσφέρει ευεξία στο βρέφος και συμβάλλει στην υγιεινή και στη σωστή ανάπτυξή του. Πολλοί νέοι γονείς είναι απροετοίμαστοι για το χρόνο που πρέπει να αφιερώνουν καθημερινά στη φροντίδα του μωρού. Με τη χρήση κατάλληλων βρεφικών καλλυντικών  και τη σωστή υγιεινή επιτυγχάνεται η βελτίωση της ποιότητας του βρεφικού δέρματος έτσι ώστε να αποφεύγονται οι παθολογικές καταστάσεις που οφείλονται σε εξωτερικούς παράγοντες, όπως επιμολύνσεις, δερματικές αντιδράσεις και ερεθισμοί. Συνεπώς είναι απαραίτητη, η σωστή πληροφόρηση του γονέα από το θεράποντα ιατρό και η εξατομίκευση της περιποίησης του βρεφικού δέρματος με βάση τις οδηγίες του ειδικού ιατρού (παιδίατρου ή δερματολόγου) στις περιπτώσεις που προκύπτει πρόβλημα.